موزه فرش

OldCarpet.com

مجله گره

مجله هالي

سازمان توسعه تجارت ايران

اتحاديه قالي تبريز

ICOC

DOMOTEX

دسترسي اعضا

تاريخ درج: 19/11/88

رد پاي ديرينه قالي هاي نفيس ايران در شرق آسيا: يک قطعه 400 ساله فرش صفويه در معبد يازاکاي ژاپن

88/11/19 - کارپتور
    نمايندگي ژاپن

    بيش از 400 سال پيش و در زمان حكمراني شاه عباس صفوي، قطعه فرش ابريشمين زيبايي
    به شهر كيوتو در كشور ژاپن راه يافت.

شاه عباس صفوي

    اينكه اين فرش هديه اي از سوي دربار پادشاه ايران به امپراتور ژاپن بوده و يا سرگذشت ديگري داشته است
    موضوعي است كه در غبار تاريخ گم گشته و در هاله اي از ابهام قرار دارد.

    آنچه مسلم است اينكه اين فرش ابريشمي دوره صفوي با دقت و وسواسي وصف ناشدني و در كمال احترام در موزه شهر كيوتو نگهداري شده و در طول سالها طي آئين سنتي جيون Gion Matsuri (祇園祭) که توسط معبد يازاکا Yasaka Shrine و ساير معابد و در مراسمي محلي باجرا در مي آيد بر روي ارابه اي قديمي نصب و در کنار ساير ارابه هاي تزئين شده در شهر گردانده مي شد.
    در طي اين مراسم ارابه هاي متعدد با تزئينات سنتي و علائم و نمادهاي ملي ژاپني خصوصا نقش سيمرغ آراسته شده و مردان و زناني با لباسهاي ملي و محلي در اين جشنواره که يکي از مهمترين جشنواره هاي متعدد سنتي در ژاپن محسوب مي شود به اجراي برنامه و نمايش هاي آئيني مي پردازند. در کشور ژاپن 17 جشنواره مهم ملي وجود دارد که جشنواره جيون از مهمترين آنها است.
    گرچه اين اتفاق در شهر كيوتو صورت مي بندد ولي مردم ساير نقاط ژاپن و گردشگران خارجي براي شركت در اين مراسم رغبت فراواني از خود نشان داده و براي ديدن آن از راه هاي دور و نزديك به اين شهر مي شتابند.

روي جلد شماره 47 فصلنامه گره مزين به بخشي از تصوير فرش معبد ياکازا است.

پوستر نمايشگاه

    در دهه هاي اخير اين فرش ارزشمند دوره صفوي، به منظور حفاظت هرچه بيشتر، از موزه محل نگهداري خارج نگرديده و براي اجراي اين جشنواره سنتي، از ساير فرش هاي دستباف ديگر بصورت تمثيلي استفاده مي شود.
    در شماره 47 فصلنامه گره مطلب مبسوطي در 20 صفحه پيرامون فرش ها و دستبافته هايي که در آنان از نخ هاي طلا و نقره استفاده شده است و به سوزن شيرد معروف است درج گرديده. فرش مورد بحث در اين مطلب يکي از انواع سوزن شيرد ها است که بخشي از تصوير قالي مورد بحث ما بر روي جلد شماره 47 اين نشريه بين المللي به چاپ رسيده است.

    گرچه سالنامه هاي رسمي سياسي و فرهنگي موجود از سابقه برقراري هشتاد ساله روابط سياسي و نيز سابقه اي پنجاه ساله در روابط فرهنگي ميان كشور ايران و ژاپن حكايت مي كنند، لكن وجود اين فرش بيانگر روابط بسيار عميق تر و ديرينه تر در زمينه هاي سياسي و فرهنگي ميان دو كشور است.

    بديهي است با توجه به سابقه و قدمت شاهراه حياتي جاده ابريشم، روابط ميان دو كشور منطقا بايد بسيار فراتر از اين بوده و بر دستگاه هاي فرهنگي كشور است تا در كشف نمونه هاي ديگري از اين نشانه هاي فرهنگي در روابط ميان ملت ايران و ژاپن و حتي ساير كشورها همت و جديت لازم را معمول كنند.

    در جريان برگزاري همايش فرش دستباف ايران در ژاپن كه با مشاركت اتاق فكر فرش دستباف ايران و اتحاديه فرش دستباف ايران در ژاپن و با حضور و سخنراني دكتر طاهر صباحي باجرا درآمد، موضوع وجود چنين فرشي مشخص گرديده و دكتر طاهر صباحي باتفاق سيد احمد شبيري رئيس اتحاديه فرش دستباف ايران در ژاپن جهت بررسي و ديدار از اين فرش 700 كيلومتر راه را بر خود هموار كردند.
    دكتر طاهر صباحي گزارشي از اين فرش و مشاهدات خود را به همراه ويژگي هاي فني اين دستبافته ارزشمند در قالب مقاله اي به همراه تصاوير مربوطه در دست تهيه دارد.
    سفارت جمهوري اسلامي ايران با همکاری موزه ملی ابریشم ژاپن و سازمانهاي ايراني در نظر دارد تا در نمايشگاهي با عنوان فرش و دستبافته هاي ابريشمين براي نخستين بار، اين فرش را به مدت یک ماه از تاریخ 24/4/2010 لغایت 23/5/2010 در موزه ابريشم در معرض ديد علاقمندان قرار دهد. در اين نمايشگاه علاوه بر فرش مذكور، فرش و دستبافته هاي آنتيك ابريشمي ديگري در كنار نمونه هاي جديدي از دستبافته هاي ابريشمي به نمايش در خواهد آمد.
□

نظرات شما:

agha dastetoon dard nkonad
avaleen bari hast keh paye masoulin mamlekat dar mian hast va dastetoon dard nakond

باور شايد نکنيد
سمينار پارسال شما ما را در زاپن بلند کرد
موزه امسال شما مارا پرواز
ديروز در شرکت ما رئيسم که از راديو شنيده بود جلوي همه بلند راجع به اين موزه و جريان اين فرش صحبت کرد و کلي به من حال داد
مرسي و ممنون از همه زحماتتون

chetor az Iran tavnesteed Radio NHK dolati Japon ra vadar be pakhsh etelaat raje be ein mozeh kardeed
Afareen bar shoma mardom ba gheirat
Razavi
Nagoya

با سلام و سپاس
بسيار خرسند و خوشوقت شدم از اينکه همسرم به من اطلاع داد که شنيده است از راديو دولتي گفته اند که اين موزه را دولت ژاپن حمايت خواهد نمود و روز افتتاح آن از تلويزيون دولتي ژاپن بگزارش دارند
اين باعث افتخار هر ايراني است که شما را حمايت کند
موفق باشيد و سر بلند

Be ma irani ha dar Japon Abero midaheed khodavand be tamami dast andar karan
Aberoo bedahad
sadri
Guma -Ken

كارگر ژاپن دورافتادهندارم

بنام خدا.از اينكه اين اقدام فرهنگى و هنرى برپايى موزه و نمايش اين اثر هنرى در يوكوهاما پنجره اى ديگر بر توانمنديهاى پدران و مادرانى كه امروز فرزندانشان در ژاپن زندگى ميكنند و بعضا به چشمى ديگر ديده ميشوند. براى مردم ژاپن ميگشايد و افتخار ايرانيان را در بر دارد. بايد از همه دست اندركاران سپاسگزارى نمود. لذا ممنونم.
اما جهت اطلاع در صورت نياز حتى ميتوان تاريخ و محل بافت فرشى را كه در فستيوال گى يوون هرساله به نمايش درمى آيد را اعلام نمود. فرش مورد نمايش البته دستبافت است. اما در يكى از استانهاى ژاپن در كارخانه ايى كه بيش ازهشتادوشش سال قدمت ندارد بافته شده. و قطعا استاد برجسته صباحى و آقاى شبيرى به اين موضوع كاملا واقفند. چون با معرفى يك هم ميهن.از اين كارخانه بازديد نيز نموده اند. اما مهم اينست كه: بخاطر آسيبهايى كه ميتواند به فرش اصلى كه در موضوع آمده در طول فستيوال برسد. لذا سالهاست در موزه نگهدارى شده و خارج نميشود. بهمين دليل كپى يا بهتر بگوييم از فرش ديگر در مراسم استفاده ميكنند. البته بيش از يكصدو بيست تخته از جمله قالى كاشان دفتر امپراتور نيز در همين كارخانه كپى بافى شده كه اكثرا در كيوتو نگهدارى ميشوند. اما كاشان. پس از فرسايش. چون اين كارخانه توان تعمير نداشت بازگشت داده و بجاى آن دقيقا شبيه فقط گره درشت تر بافته و به امپراتور هديه شد. در پاسخ هم ميهن گرامى ساكن كيوتو. بنده مطمئنم فرش اصلى در موزه يوكوهاما بنمايش در مى آيد. براى اطمينان بهمراه خانواده و دوستان براى بازديد تشريف ببريد. البته بدليل حساسيت قابل تقدير ژاپنى ها .شك شما كاملا قابل درك است.شادوسربلند.ايران و ايرانى.

ديروز اتفاقي در يکي از رستوران هاي ايراني در توکيو برشور تبليغاتي موزه را ديدم به خانم نشان دادم و بر خود باليدم تشکر منمايم از کار فرهن:ي والايتان
اين کار تاثير بالايي بر فرش ايران دارد

Dorood va sepas bar shoma
ke d chenin kar farhangi vasee ra anjam dadaeed

ein kar shoma ta nasl haye bad be yadegar mimand
alan 300000 iran dar japon hast ke ein kar shoma baes eftekhar hameh annan mishavad
khoda ghodrat
abbas
osaka

من ساليان سال در همين شهر کيوتو زندگي کرده ام
هر سال بيش از يک مليون نفر به خيابان ها مي آيند و از اين مراسم ديدن مي کنند
براي هر ژاپني اين مراسم آءين شينتو بسيار مهم هست و فکر نمي کنم اين فرش را به اين سادگي ها به جايي قرض بدهند
شما مطمءن هستيد اين همان فرش گيون هست ؟؟؟

موضوع جالب وقشنگي بود .از گزارش فوق لذت بردم

Dr Taher Sabahi

Esharehe Mokhtasar:

Janabe Aqaye Majabi
Salam
Az degate shoma va estefadeh az ketabhaye mokhtalef sepas gozaram.
Aqaye Daniel Walker ieki az aazaye ICOC va hamkare bandeh dar ketabe "Flowers Underfoot " dar barehe in qalihaye hendi ke rishehe harat va khorasan darand sohbat kardeh .
Un aks ha ke mibinid ruye qarii basteghi be matlabe feelie ma nadareh balkeh un matabe ma marbut be qalie Polneiz mibashad ke inja shoma nemibinid balkeh ruye jelde ghereh shomarehe 47 mibashad.
Dar site carpetour be an tavajoh namaiid.
Chon namayeshe abrisham mibashad va un qali ke abrishami va poloneiz ke be ebarate dighar az gruhe
"SUSANDSCHIRD mibashand.
Maqalehe man az safhee 7 ta safhee 27 majalehe ghereh shomarehe 47.
Az tavajohe shoma mamnunam.
Dr Taher Sabahi
www.ghereh.org
www.taher-sabahi.com

Che Dastan Zeebaei

Vaghan Zeebast Be shoma Tabreek meegooyam
Movafagh basheed

سید علی مجابی مدرس دانشگاه

سرور بزرگوار و فرزانه گرامی جناب آقای قادری
با سلام
ضمن تشکر از تصاویر و مطالبی که در این زمینه به آن اشاره فرمودید. جمله پاراگراف دوم شما را مجددا تکرار می کنم:
این فرش هدیه ای از سوی دربار پادشاه ایران به امپراتور ژاپن بوده و یا سرگذشت دیگری داشته است. مو ضوعی که در غبار تاریخ گم گشته و در هاله ای از ابهام قرار دارد.
اما اصل کلام:
این موضوع که در خاور دور فرش شرقی و به ویژه فرش ایرانی دارای جایگاه ارزشمندی بوده است، بحثی نیست. کما اینکه که رقص مذهبی معروفی که در تبت بر روی فرش ایرانی صورت می پذیرد و مقاله ای مفصل در این زمینه علی حصوری دارد موجود است.
اما در خصوص این فرش روایت ها و موارد دیگری نیز وجود دارد.
بطور مثال:
منبع: Daniel Walker FLOWERS UNDERFOOT 1998
نویسنده این کتاب که حقیر کتابهای دیگر ایشان را نیز مطالعه کرده ام در بافت ایرانی این فرش تشکیک می کند. اگرچه در تاثیر پذیری طرح و نقشش از ایران شک نمی کند.
می دانیم که فرشبافی در هند تحت تاثیر ایران گسترش یافته است. حتی در عهد شاه تهماسب همایون فرزند سلطان محمد بابر پس از چند سال جنگ با برادرانش و مقابله با شیر شاه شور حاکم شورشی افغانستان با هزار درد سر خود را به دربار شاه تهماسب می رساند و پس از مدتی اقامت در ایران با با فرهنگ و هنر ایران آشنایی پیدا می کند و چندین بار آن را می ستاید، حتی روایت است که میرسید علی، عبدالصمد شیرین قلم و یک صحاف را با خود به هندوستان می بردیا آنها را به قیمت 1000 تومان خریداری می کند یعقوب آژند، مکتب نگارگری تبریز و قزوین- مشهد، 1386 و تحت تاثیر ایران فرشبافی را در هندوستان گسترش می دهد. اگرچه نمونه ای از فرش های دوره او باقی نمانده و اولین نمونه های باقی مانده متعلق به فرزندش اکبر است و روایت هایی که ابوالفضل بن مبارک وقایع نگار از فرشبافی در چند شهر می نماید و آموزش هایی که اکبر زیر دست میر سید علی ایرانی می بیند و البته قص علی هذا ... که به دلیل طولانی شدن ادامه نمی دهم.
به هر روی آقای Daniel Walker در کتاب ذکر شده اشاره می کندبا ذکر نام چند محقق دیگر که اعتقاد دارند این فرش با عنایت به نگاره هایش هندی است و البته تحت تاثیر فرش های هرات و خراسان ایران بافته شده است و بافت آن متعلق به ایران نیست.در نقش و نگار فرش در تصاویر دقت فرمایید.
او حتی به چند نقاشی از نقاشان مکتب باروک در قرون هفده و هجده اشاره می کند که در آثارشان از فرش هندی بهره گرفته اندمانند نقاشی از آبراهام ون در هاکنHcckon یا نقاشی اثر ژاکوب اوچترولتOchterweltدر اواخر قرن 17
این را نیز نیک میدانیم که اگرچه فرشبافی در هندوستان و در عهد اکبر و به ویژه در آگرا، فاتح پور سیکری و لاهور گسترش یافت ، اما اسناد بیشماری نیز وجود دارد که نشان می دهد که در همان عهد نیز فرش هایی از ایران به هندوستان وارد می گشته و استفاده می شده است و این احتمال نیز وجود دارد که فرشی از دربار شاه عباس صفوی به سلاطین هندی اهداء شده باشد که بعد ها به ژاپن راه یافته باشد.
به هر حال کتمان نمی توان کرد که این فرش از مسیر هندوستان به ژاپن رسیده است.
از سویی دیگر از یاد نبرید که بودا از قبیله ساکیا در شبه جزیره هندوچین ظهور کرد و سپس با کانتاکااسب سفید معروفش به شرق شبه جزیره رفت. لذا این احتمال که حتی این فرش به نماد های آیینی بودا تعلق داشته و از مهد بوداییسم در هند و بر اساس باور های آیینی به ژاپن رسیده است باشد نیز وجود دارد، که در حدود حقیر سراپا تقصیر و بی سوادی مثل اینجانب نیست که در این زمینه بررسی و اظهار نظر نمایم.
اما همه این احتمالات هست.
قاعدتا زمانی که چهره ای ماندگار فرزانه ای گرانقدر در فرش ایران، چون دکتر سید طاهر صباحی این موضوع را بررسی نموده و مقاله صد در صد ارزشمند و گرانقدر ایشان را بخوانیم بر بسیاری از نادانسته های خود آگاه می شوم. ضمنا تصویری از این فرش را پیشتر در کتاب پیش درآمدی بر تاریخ فرش جهان که بیشتر به یک جسارتنامه می ماند تا کتاب را از طریق انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد ارائه نموده بودم که انشالله کتاب را که در هفته اول اسفندماه پس از یک سال و نیم تقدیم حضور خواهم کرد. بر این کمترین ببخشاید اظهار نظری را که مکتوب داشتم و جز سر درد برای شما و خوانندگان کارپتور چیز دیگری در بر ندارد. ارادتمند- سید علی مجابی

همچنين در اين باره بخوانيد:

چهل و هفتمين شماره فصلنامه گره منتشر شد


رويدادها

مقالات

گفتگو

دنياي نشر

گزارش

نقد و نظر

قوانين و مقررات


			جستجو